አዋሽ ባንክ በኢትዮጵያ የግል የባንክ ዘርፍ ውስጥ ቀዳሚና ግዙፍ ተቋም በመሆኑ ለብዙዎች የንግድና የግል ስኬት የጀርባ አጥንት ሆኖ ቆይቷል። ብዙ ደንበኞች ለተለያዩ ፍላጎቶቻቸው ብድር ቢፈልጉም፣ የብድር ስሌት እንዴት እንደሚሠራና ወርሃዊ ክፍያቸው ስንት እንደሚሆን አስቀድሞ አለማወቅ ትልቅ እንቅፋት ሊሆን ይችላል። ይህንን ስሌት በሚገባ መረዳት ደግሞ የፋይናንስ ሸክምን ለመቀነስና ስኬታማ ለመሆን ወሳኝ ነው።
የብድር አሰላለፍ ዘዴን ማወቅ ተበዳሪው ከመክፈል አቅሙ ጋር የሚመጣጠን የብድር ዓይነት እንዲመርጥ ይረዳዋል። በአዋሽ ባንክ ያሉ የተለያዩ የወለድ ስሌት መንገዶች እንደ ብድሩ ዓላማና እንደ ተበዳሪው የፋይናንስ ታሪክ ሊለያዩ ይችላሉ። ትክክለኛውን ስሌት አስቀድሞ ማስላት ተበዳሪው በራስ መተማመን እንዲኖረው እና ከባንክ ባለሙያዎች ጋር በሚያደርገው ንግግር ላይ ግልጽነት እንዲኖረው የሚያስችል እጅግ በጣም ጠቃሚ የሆነ የፋይናንስ መሣሪያ መሆኑ ይታወቃል።
በዚህ ጽሑፍ ውስጥ በአዋሽ ባንክ ዘንድ የተለመዱ የወለድ ስሌት መንገዶችን፣ የዲጂታል ብድር አማራጮችን እና ሌሎች ተጨማሪ ወጪዎችን በጥልቀት እንመለከታለን። እያንዳንዱ ተበዳሪ እነዚህን ነጥቦች ካወቀ፣ የሚከፍለውን ትክክለኛ የገንዘብ መጠን ለማቀድ እና ትርፋማነቱን ለማረጋገጥ ትልቅ ዕድል ይፈጥርለታል። አሁን በቀጥታ ወደ ዝርዝር መረጃዎቹ እናልፋለን፤ በዚህም የፋይናንስ ዕቅድዎን በልበ ሙሉነት ለመጀመር የሚያስፈልጉዎትን መረጃዎች ሁሉ አደራጅተን በጥራት አቅርበንልዎታል።
በአዋሽ ባንክ የሚተገበረው የቀሪ ዕዳ የወለድ ስሌት ዘዴ
አዋሽ ባንክ በብዛት ጥቅም ላይ የሚውለው የወለድ ስሌት ዘዴ በቀሪ ዕዳ (Reducing Balance Method) ላይ የተመሰረተው ነው። ይህ ዘዴ ተበዳሪው በየወሩ ዋናውን ዕዳ እየቀነሰ ሲሄድ የሚታሰበው ወለድም አብሮ እንዲቀንስ ያደርጋል። በዚህም ምክንያት መጀመሪያ ላይ የሚከፈለው የወለድ መጠን ከፍተኛ ቢሆንም፣ በሂደት ግን እየቀነሰ ስለሚመጣ ለተበዳሪው እጅግ አዋጭ እና ተመራጭ ነው።
የቀሪ ዕዳ ስሌት ደንበኞች በቶሎ ብድራቸውን እንዲመልሱ የሚያበረታታ እና አጠቃላይ የሚከፍሉትን የገንዘብ መጠን የሚቀንስ ውጤታማ መንገድ እንደሆነ ይታወቃል። ባንኩ ወለዱን የሚያሰላው በየወሩ መጨረሻ ላይ ባለው ቀሪ ዋና ዕዳ ላይ ብቻ በመሆኑ፣ ተበዳሪው ተጨማሪ ክፍያ በፈጸመ ቁጥር የወለድ ሸክሙ በከፍተኛ ሁኔታ ይቀንሳል። ይህ አሠራር ግልጽነት ያለው እና የፋይናንስ ዲሲፕሊን ላላቸው ደንበኞች እጅግ በጣም ጠቃሚ ነው።
ይህንን ስሌት በቤት ውስጥ ለመስራት የብድሩን መጠን በወርሃዊ ወለድ በማባዛት በቀላሉ ማወቅ ይቻላል። ይሁን እንጂ ባንኩ የሚጠቀማቸው የኮምፒውተር ሶፍትዌሮች ስሌቱን በትክክል ስለሚያወጡት ከባንክ ባለሙያ የክፍያ ሰንጠረዥ (Amortization Schedule) መጠየቅ አስፈላጊ ነው። ይህ ሰንጠረዥ በየወሩ የሚከፈለውን የዋና ዕዳ እና የወለድ ድርሻ ለይቶ ስለሚያሳይ ተበዳሪው ለረጅም ጊዜ የፋይናንስ ዕቅድ እንዲያወጣ ይረዳል።
የወርሃዊ ክፍያ መጠንን እና የመክፈያ ጊዜን የማጣመር ዘዴ
ወርሃዊ ክፍያን ለማስላት ባንኩ የብድሩን መጠን፣ የወለድ ተመኑን እና የመክፈያ ጊዜውን በማጣመር በየወሩ የሚከፈለውን ቋሚ የገንዘብ መጠን ያወጣል። ተበዳሪው በየወሩ ተመሳሳይ ክፍያ ስለሚፈጽም ለቤት ወጪው እና ለንግድ ስራው በቂ ዝግጅት እንዲያደርግ የሚያስችለው ሲሆን ለተረጋጋ የፋይናንስ አስተዳደር እጅግ በጣም አስፈላጊ ነው። ይህ ስሌት ተበዳሪው በየወሩ ምን ያህል እንደሚከፍል አስቀድሞ እንዲያውቅ ይረዳዋል።
በአዋሽ ባንክ ውስጥ የወርሃዊ ክፍያ መጠን እንደ ብድሩ ዓይነት ሊለያይ ይችላል። ለምሳሌ የቤት ብድር ረጅም የመክፈያ ጊዜ ስላለው ወርሃዊ ክፍያው አነስተኛ ሊሆን ይችላል። በአንጻሩ የንግድ ሥራ ማስፋፊያ ብድሮች አጭር የመክፈያ ጊዜ ስላላቸው ወርሃዊ ክፍያቸው ከፍ ያለ ይሆናል። ተበዳሪው ክፍያውን ከመጀመሩ በፊት የክፍያውን መጠን እና የሚቆይበትን ጊዜ በሚገባ ማወቅ አለበት። ይህ መረጃ ለወደፊት የንግድ ስኬት መሠረት ነው።
የመክፈያ ጊዜው ሲያጥር ወርሃዊ ክፍያው ስለሚጨምር በተበዳሪው የዕለት ተዕለት የገንዘብ ፍሰት ላይ ጫና ሊፈጥር ይችላል። ስለዚህ በወርሃዊ ክፍያ ምቾት እና በአጠቃላይ የወለድ ወጪ መካከል ያለውን ሚዛን መጠበቅ ያስፈልጋል። እያንዳንዱ ተበዳሪ የራሱን የገቢ ምንጭ እና የወደፊት ዕቅድ ግምት ውስጥ በማስገባት የመክፈያ ጊዜውን መወሰን አለበት። በትክክል የተመረጠ የመክፈያ ጊዜ ለፋይናንስ ነፃነት እና ለንግድ ስኬት እጅግ በጣም ወሳኝ እና አስፈላጊ ጉዳይ ነው።
የብድር ኢንሹራንስ እና የአገልግሎት ክፍያ ስሌት ዝርዝር
ብድር ሲታሰብ ከወለድ በተጨማሪ የሚጨመሩ ሌሎች ወጪዎችን ማሰብ የግድ ነው። በአዋሽ ባንክ ውስጥ ማንኛውም ብድር ሲፈቀድ የብድር ኢንሹራንስ (Credit Life Insurance) መክፈል ግዴታ ነው። ይህ ኢንሹራንስ ተበዳሪው በድንገት ቢሞት ወይም ጉዳት ቢደርስበት ዕዳው በኢንሹራንስ ድርጅቱ እንዲሸፈን ያደርጋል። የኢንሹራንስ መጠኑ እንደ ብድሩ ዓይነት እና እንደ ተበዳሪው ዕድሜ ሊለያይ ስለሚችል አስቀድሞ የባንኩን ባለሙያ መጠየቅና ማረጋገጥ ያስፈልጋል።
ከኢንሹራንስ በተጨማሪ ባንኩ የአገልግሎት ክፍያ ወይም የአስተዳደር ወጪ (Service Charge) ይጠይቃል። ይህ ክፍያ ብዙ ጊዜ ከብድሩ ጠቅላላ መጠን የተወሰነ በመቶኛ ሊሆን ይችላል። ክፍያው ብድሩ በሚለቀቅበት ጊዜ አንድ ጊዜ ብቻ የሚከፈል ሲሆን፣ ተበዳሪው ይህንን ገንዘብ አስቀድሞ ማዘጋጀት አለበት። እነዚህ ወጪዎች በብድር ስሌቱ ውስጥ ታስበው ካልቀረቡ ተበዳሪው ባልጠበቀው ወጪ ሊቸገር ስለሚችል በዝርዝር ማጤን እጅግ በጣም አስፈላጊ ነው።
በመጨረሻም የንብረት ግምት ክፍያ እና የውል ምዝገባ ወጪዎች አሉ። ብድሩ በንብረት ዋስትና የሚሰጥ ከሆነ፣ ንብረቱን ለመገመት ለሚመጡ ባለሙያዎች ክፍያ ይፈጸማል። እንዲሁም የብድር ውሉ በፍርድ ቤት ወይም በሚመለከተው አካል ሲመዘገብ የቴምብር ቀረጥ ይከፈላል። እነዚህ ሁሉ ወጪዎች ተደምረው የብድሩን ትክክለኛ ዋጋ ስለሚወስኑ፣ ተበዳሪው ብድር ከመውሰዱ በፊት አጠቃላይ የወጪ ዝርዝር ከባንኩ መጠየቅና በሚገባ ማጥናት ይኖርበታል።
የአዋሽ ባንክ ዲጂታል ብድር እና የቴክኖሎጂ ስሌት መመሪያ
አዋሽ ባንክ በቅርቡ በቴክኖሎጂ የታገዙ አነስተኛ የዲጂታል ብድሮችን በስፋት ማቅረብ ጀምሯል። የእነዚህ ብድሮች ስሌት ከመደበኛው ብድር የተለየና ለአጭር ጊዜ የሚሰጥ ሲሆን ሂደቱም እጅግ ቀላል ነው። ብዙ ጊዜ የወለድ መጠኑ እንደ አገልግሎት ክፍያ ተቆጥሮ አንድ ጊዜ ብቻ ሊታሰብ ይችላል። ይህ አሠራር ለአስቸኳይ ፍላጎቶች የሚውል ገንዘብ ለሚፈልጉ ደንበኞች እጅግ በጣም ፈጣንና ምቹ የሆነ የፋይናንስ አማራጭ ነው።
የዲጂታል ብድር ስሌት በቀጥታ በባንኩ የሞባይል መተግበሪያ ላይ ስለሚታይ ደንበኛው ስንት ተበድሮ ስንት እንደሚመልስ ወዲያውኑ ማወቅ ይችላል። የመክፈያ ጊዜውም አጭር ስለሚሆን ወለዱ በዚያው ልክ ተሰልቶና ግልጽ በሆነ መንገድ ቀርቧል። ደንበኞች ይህንን ብድር ከመውሰዳቸው በፊት የክፍያ ቀኑን እና የሚጠየቀውን የአገልግሎት ዋጋ በሚገባ መመልከት አለባቸው። ይህ ዲጂታል አማራጭ በባንክና በደንበኛ መካከል ያለውን ግንኙነት በማሳለጥ ረገድ ትልቅ ሚና ይጫወታል።
የዲጂታል ብድር ክፍያ ሲዘገይ የሚታሰበው ቅጣትም በራስ-ሰር የሚሰላ ስለሆነ ተበዳሪው በሂሳቡ ላይ በቂ ገንዘብ መኖሩን ማረጋገጥ አለበት። ይህ አሠራር የፋይናንስ ተደራሽነትን በማስፋፋት ረገድ ትልቅ አስተዋጽኦ አለው። ባንኩ በቴክኖሎጂ የታገዙ የስሌት መንገዶችን በመጠቀም ደንበኞች ያለ ምንም እንግልት የብድር አገልግሎት እንዲያገኙ እያደረገ ይገኛል። በትክክል የተመራ ዲጂታል ብድር ለግል ስኬት እና ለታዳጊ ሥራ ፈጣሪዎች ትልቅ ድልድይ ሆኖ ያገለግላል።
የመቀጫ ወለድ እና የክፍያ መዘግየት የሚያስከትለው ኪሳራ
በአዋሽ ባንክ ውስጥ የብድር ክፍያን በወቅቱ አለመክፈል ከፍተኛ የመቀጫ ወለድ (Penalty Interest) ያስከትላል። ባንኩ ክፍያ ሲዘገይ ከመደበኛው ወለድ በተጨማሪ የቅጣት ወለድ ያሰላል። ይህ ቅጣት በየቀኑ የሚታሰብ ስለሚሆን ዕዳው በአጭር ጊዜ ውስጥ እንዲከማች ያደርጋል። ተበዳሪዎች ክፍያቸውን በአግባቡ ካልመሩ፣ የብድር ታሪካቸው ሊበላሽ እና ወደፊት ሌላ ብድር የማግኘት ዕድላቸው ሊዘጋ ስለሚችል ክፍያን በወቅቱ መፈጸም እጅግ አስፈላጊ እና ወሳኝ ነው።
የመቀጫ ወለድ ስሌት እንደ ባንኩ ደንብ ይለያያል፤ ሆኖም ብዙ ጊዜ ከሚከፈለው ወርሃዊ ክፍያ ላይ የተወሰነ በመቶኛ ተሰልቶ ይጨመራል። ክፍያው ከአንድ ወር በላይ ከዘገየ ባንኩ ንብረትን እስከ መውረስ የሚደርስ እርምጃ ሊወስድ ይችላል። ይህ ደግሞ በተበዳሪው ማኅበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ሕይወት ላይ ትልቅ ጥቁር ጠባሳ ይጥላል። ስለሆነም ብድር ከመውሰድዎ በፊት ክፍያውን በወቅቱ መፈጸም እንደሚችሉ በቂ ዋስትና ሊኖርዎት ይገባል፤ ይህም ለፋይናንስ ደኅንነትዎ ወሳኝ መሠረት ነው።
ክፍያን በወቅቱ ለመፈጸም የቁጠባ ባህልን ማዳበር እና የብድር ክፍያ ቀንን በልዩ ሁኔታ ማስታወስ ያስፈልጋል። ተጨማሪ ገቢ ሲገኝ ቀድሞ መክፈል ደግሞ የመቀጫ ስጋትን ከመቀነሱም በላይ የወለድ ሸክምን ያቃልላል። ባንኩ ታማኝ ደንበኞችን ስለሚፈልጉ፣ ክፍያውን በወቅቱ የሚፈጽም ተበዳሪ ለወደፊት የተሻለ የብድር መጠን የማግኘት ዕድሉ ሰፊ ነው። በመሆኑም የመቀጫ ወለድን ለማስቀረት ጥብቅ የፋይናንስ ዲሲፕሊን መከተል ለማንኛውም ተበዳሪ ስኬት እጅግ በጣም አስፈላጊ እና ወሳኝ ጉዳይ ነው።
ማጠቃለያ
በአጠቃላይ በአዋሽ ባንክ ውስጥ ብድርን በአግባቡ ማስላት እና መረዳት ለፋይናንስ ስኬት ቀዳሚው ተግባር ነው። የቀሪ ዕዳ ስሌት ዘዴን፣ የዲጂታል ብድር አማራጮችን እና ተጨማሪ ወጪዎችን በሚገባ መመርመር ተበዳሪው ትክክለኛ ውሳኔ እንዲያደርግ ይረዳል።
ብድርን ለታለመለት የገቢ ማስገኛ ሥራ ብቻ ማዋል እና ክፍያዎችን በወቅቱ መፈጸም የኢኮኖሚ ነፃነትን ለማረጋገጥ ወሳኝ ናቸው። የፋይናንስ ዕውቀትዎን በማሳደግ እና የባንክ አሠራሮችን በመረዳት፣ ብድርን ለዕድገትዎ እንደ ትልቅ ድልድይ መጠቀም ይችላሉ።
