አቢሲንያ ባንክ በኢትዮጵያ የግል የባንክ ኢንዱስትሪ ውስጥ በፈጠራ የታጀቡ የፋይናንስ አገልግሎቶችን በማቅረብ ቀዳሚ ተጠቃሽ ነው። ባንኩ ለደንበኞቹ የሚሰጣቸው የተለያዩ የብድር አማራጮች ግለሰቦችና ድርጅቶች የጀመሩትን የሥራ እንቅስቃሴ እንዲያሰፉና ወደ ተሻለ ደረጃ እንዲሸጋገሩ ትልቅ ዕድል ይፈጥራሉ። ዛሬም ቢሆን በዘመናዊ ቴክኖሎጂ የታገዘ የብድር አሰጣጥ ሥርዓት በመዘርጋት የደንበኞቹን ፍላጎት በብቃት ለማሟላት በከፍተኛ ትጋት እየሠራ የሚገኝ ታላቅ ተቋም ነው።
ብድር መጠየቅ ብዙ ጊዜ ውስብስብ ሂደት ይመስላል፤ ነገር ግን በአቢሲንያ ባንክ ያለው አሠራር ግልጽነትና ቅልጥፍናን የተላበሰ በመሆኑ ደንበኞች ሳይንገላቱ የሚፈልጉትን ገንዘብ እንዲያገኙ ያስችላቸዋል። ባንኩ ለንግድ፣ ለቤት፣ ለመኪናና ለግል ፍጆታ የሚውሉ ብድሮችን በዝርዝር አዘጋጅቶ ያቀርባል። እያንዳንዱ ብድር ደግሞ ለተበዳሪው በሚመጥን መልኩ የተቀረጸ በመሆኑ፣ ማንኛውም የኅብረተሰብ ክፍል እንደ አቅሙና እንደ ፍላጎቱ የፋይናንስ ድጋፍ ማግኘት የሚችልበት ሰፊ ዕድል በባንኩ ተመቻችቷል።
በዚህ ጽሑፍ ውስጥ በአቢሲንያ ባንክ ብድር እንዴት መጠየቅ እንደሚቻል፣ ዋና ዋና መስፈርቶች ምን እንደሆኑና የብድር አሰጣጥ ሂደቱ ምን ደረጃዎችን እንደሚከተል በጥልቀት እንመለከታለን። ብድር ማግኘት ማለት አዲስ የሥራ ምዕራፍ መክፈት በመሆኑ፣ ቅድመ ዝግጅት ማድረግ ለስኬቱ ቁልፍ ሚና ይጫወታል። አሁን በቀጥታ ወደ ዝርዝር መረጃዎቹ እንለፍ፤ በዚህም የፋይናንስ ጉዞዎን ውጤታማ ለማድረግ የሚረዱዎትን ወሳኝ ነጥቦች ሁሉ በአንድ ላይ አደራጅተን አቅርበንልዎታል።
የአቢሲንያ ባንክ የብድር ዓይነቶች እና ልዩ ጥቅሞቻቸው
አቢሲንያ ባንክ ለደንበኞቹ የሚያቀርባቸው የብድር ዓይነቶች እጅግ ሰፊና ለተለያዩ የኢኮኖሚ ዘርፎች የሚመጥኑ ናቸው። ከነዚህም መካከል የንግድ ሥራ ማስፋፊያ ብድር፣ የኢንቨስትመንት ብድር፣ የቤት መግዣ ብድርና የግል ተሽከርካሪ ብድሮች በዋናነት ይጠቀሳሉ። እያንዳንዱ የብድር አማራጭ የራሱ የሆነ ልዩ ወለድና የመክፈያ ጊዜ ስላለው፣ ደንበኞች መጀመሪያ የራሳቸውን የፋይናንስ ፍላጎት በግልጽ ለይተው ማወቅ አለባቸው። ይህ የመጀመሪያ እርምጃ ትክክለኛውን የብድር ምርጫ ለማድረግና ለወደፊቱ ምቹ ክፍያ እንዲኖር ይረዳል።
ባንኩ በተለይ ለአነስተኛና መካከለኛ ኢንተርፕራይዞች የሚሰጠው የብድር ድጋፍ በኢትዮጵያ ኢኮኖሚ ውስጥ ትልቅ ድርሻ አለው። እነዚህ ብድሮች አዳዲስ የፈጠራ ሥራዎችን ለመደገፍና የሥራ ዕድል ለመፍጠር ታስበው የተዘጋጁ በመሆናቸው፣ ወጣቶችና ሥራ ፈጣሪዎች ተጠቃሚ እንዲሆኑ ሰፊ በሮችን ይከፍታሉ። በአቢሲንያ ባንክ በኩል የሚሰጡ ብድሮች የደንበኛውን የመክፈል አቅም መሠረት ያደረጉና በባለሙያ ምክር የታገዙ በመሆናቸው፣ ተበዳሪዎች በልበ ሙሉነት ወደ ሥራ እንዲገቡ ትልቅ ድጋፍ ይሰጣል።
በተጨማሪም የባንኩ ዲጂታል የብድር አማራጮች እንደ “አፖሎ” (Apollo) ያሉ አገልግሎቶች ደንበኞች በአጭር ጊዜና በቀላል ሂደት ብድር እንዲያገኙ ያስችላሉ። ይህ በቴክኖሎጂ የተደገፈ አሠራር በባንክ ውስጥ የሚጠፋውን ረጅም ጊዜ የሚቀንስና ቅልጥፍናን የሚጨምር ነው። ደንበኞች ከባንኩ ጋር ያላቸውን ግንኙነት በማጠናከርና የፋይናንስ ታሪካቸውን በማስተካከል፣ ለተለያዩ የብድር ጥቅማጥቅሞችና ማበረታቻዎች እራሳቸውን ማዘጋጀት ይችላሉ። ባንኩ በየጊዜው የሚያቀርባቸውን አዳዲስ የብድር ምርቶች መከታተል ደግሞ ለተሻለ የፋይናንስ ውሳኔ መሠረት ይሆናል።
ብድር ለማመልከት መሟላት ያለባቸው መሠረታዊ መስፈርቶች
በአቢሲንያ ባንክ ብድር ለማግኘት ደንበኞች መጀመሪያ ማሟላት የሚገባቸው ሕጋዊና ባንካዊ መመሪያዎች አሉ። ማንኛውም አመልካች በባንኩ ውስጥ ንቁ የቁጠባ ወይም የቼክ ሂሳብ ሊኖረውና በየጊዜው የገንዘብ እንቅስቃሴ ሊያደርግ ይገባል። በተጨማሪም፣ አመልካቹ በኢትዮጵያ ሕግ መሠረት የታደሰ መታወቂያ ያለውና ዕድሜው ከ18 ዓመት በላይ የሆነ ዜጋ መሆን አለበት። እነዚህ መሠረታዊ ነገሮች የደንበኛውን ማንነትና ሕጋዊነት ለማረጋገጥ ባንኩ በቅድሚያ የሚመለከታቸው ወሳኝ ነጥቦች እንደሆኑ ይታወቃል።
ሁለተኛውና ዋናው መስፈርት የተበዳሪው የገቢ ምንጭና የመክፈል አቅም ነው። ባንኩ ተበዳሪው ብድሩን መመለስ እንደሚችል የሚያረጋግጥ ቋሚ ገቢ ወይም አዋጭ የንግድ ሥራ መኖሩን ይመረምራል። ለደመወዝተኛ ተበዳሪዎች ከመሥሪያ ቤታቸው የሚሰጥ የደመወዝ ማረጋገጫና የሥራ ውል ሲፈለግ፣ ለንግድ ድርጅቶች ደግሞ የንግድ ፈቃድና የትርፍና ኪሳራ መግለጫ መቅረብ አለበት። ይህ መረጃ ባንኩ በብድሩ ላይ የሚወስደውን ስጋት ለመቀነስና ለደንበኛው ተመጣጣኝ የሆነ የገንዘብ መጠን ለመፍቀድ የሚጠቀምበት መለኪያ ነው።
በመጨረሻም፣ ደንበኛው ከዚህ ቀደም የነበረው የብድር ታሪክ (Credit History) ንጹሕ መሆኑ ይረጋገጣል። በሌላ ባንክ ውስጥ ያልተከፈለ ብድር ያለበት ወይም የክፍያ ታሪኩ የተበላሸ ደንበኛ በአቢሲንያ ባንክ ብድር የማግኘት ዕድሉ በጣም ዝቅተኛ ነው። ባንኩ በብሔራዊ ባንክ በኩል የሚሰጡ መረጃዎችን መሠረት በማድረግ ጥብቅ ክትትል ስለሚያደርግ፣ ደንበኞች የፋይናንስ ታማኝነታቸውን መጠበቅ ይኖርባቸዋል። ታማኝ ደንበኞች የብድር ፈቃዳቸው በፍጥነት እንዲያልቅላቸውና የተሻለ የወለድ ምጣኔ እንዲያገኙ በባንኩ መመሪያ መሠረት ልዩ ትኩረት ይሰጣቸዋል።
የሰነዶች ዝግጅት እና የባለቤትነት ማረጋገጫዎች አስፈላጊነት
ለብድር ጥያቄው ስኬታማነት አስፈላጊ ሰነዶችን በአግባቡ አደራጅቶ ማቅረብ እጅግ ወሳኝ እርምጃ ነው። ከሚፈለጉት ሰነዶች መካከል የታደሰ የንግድ ፈቃድ፣ የግብር ከፋይ መለያ ቁጥር (TIN) እና የጋብቻ ሁኔታ ማረጋገጫ በዋናነት ይጠቀሳሉ። እነዚህ ሰነዶች የአመልካቹን ሕጋዊ ሁኔታና የኃላፊነት ደረጃ የሚያሳዩ ናቸው። ማንኛውም ሰነድ ግልጽና ኦሪጅናል መሆን ያለበት ሲሆን፣ የሰነድ ጉድለት የብድር ሂደቱን ሊያዘገይ ስለሚችል ደንበኞች በቅድሚያ ሁሉንም ወረቀቶች በፋይል መያዝ ይኖርባቸዋል።
ከግል ሰነዶች በተጨማሪ፣ የብድሩን ዓላማ የሚያሳይ የሥራ ፕሮፖዛል ወይም የፍላጎት መግለጫ ማቅረብ ይጠበቅባቸዋል። ባንኩ ገንዘቡ ለምን ተግባር እንደሚውልና እንዴት ትርፋማ እንደሚሆን ማወቅ ይፈልጋል። በተለይም ለትልልቅ ብድሮች ኦዲት የተደረገ የሂሳብ ሪፖርትና የንግድ ሥራ ዕቅድ መቅረቡ ሂደቱን ያፋጥነዋል። እነዚህ የፋይናንስ ሰነዶች ድርጅቱ ያለውን የገንዘብ እንቅስቃሴና የወደፊት ተስፋ የሚያሳዩ በመሆናቸው፣ በባለሙያ በጥራት መዘጋጀት አለባቸው። ትክክለኛ መረጃ መቅረቡ በባንኩና በደንበኛው መካከል ጠንካራ መተማመንን ይፈጥራል።
በመጨረሻም የመያዣ ወይም የዋስትና ሰነዶች በዝርዝር ተዘጋጅተው መቅረብ አለባቸው። እንደ ቤት ካርታ፣ የመኪና ሊብሬ ወይም ሌላ የንብረት ባለቤትነት ማረጋገጫዎች የብድር ጥያቄው አካል ናቸው። ባንኩ የንብረቱን ባለቤትነትና ከዕዳ ነፃ መሆኑን ለማረጋገጥ ከሚመለከታቸው የመንግሥት መሥሪያ ቤቶች ጋር በመገናኘት ማጣራት ያደርጋል። ስለሆነም ደንበኞች የሚያቀርቧቸው ሰነዶች ምንም ዓይነት የሕግ ክርክር የሌለባቸውና ወቅታዊ መሆናቸውን በሚገባ ማረጋገጥ ይኖርባቸዋል። ይህ የሰነዶች ጥራት ለብድር ፈቃዱ መገኘት ከግማሽ በላይ ድርሻ አለው።
የዋስትና ወይም የመያዣ ሁኔታዎች እና የግምገማ ሂደቶች
አቢሲንያ ባንክ ለሚሰጣቸው ብድሮች አስተማማኝ ዋስትና ወይም መያዣ መጠየቅን እንደ መደበኛ አሠራር ይከተላል። ብዙውን ጊዜ በማይንቀሳቀስ ንብረት ላይ የሚያተኩረው ባንኩ፣ እንደ ሕንፃ፣ መኖሪያ ቤት ወይም መሬት ያሉ ንብረቶችን በዋስትናነት ይቀበላል። የንብረቱ ዋጋ ከሚጠየቀው የብድር መጠን ጋር የተመጣጠነ መሆን አለበት። ባንኩ የራሱን የንብረት ግምገማ ባለሙያዎች በማሰማራት የንብረቱን ወቅታዊ የገበያ ዋጋ በዝርዝር ያጠናል፤ ይህም ለተበዳሪው የሚፈቀደውን የገንዘብ መጠን ለመወሰን ትልቁን ሚና ይጫወታል።
ተንቀሳቃሽ ንብረቶችም እንደ መኪና ወይም የኢንዱስትሪ ማሽነሪዎች በዋስትናነት ሊቀርቡ ይችላሉ። ሆኖም እነዚህ ንብረቶች ሙሉ የኢንሹራንስ ሽፋን ሊኖራቸውና በባንኩ ስም መመዝገብ ይኖርባቸዋል። ባንኩ የንብረቱን ዕድሜ፣ ጥንካሬና የመሸጫ ዋጋ ግምት ውስጥ በማስገባት ውሳኔ ይሰጣል። መያዣ የቀረበው ንብረት ጥራትና ተፈላጊነት በጨመረ ቁጥር፣ የብድር ፈቃድ የማግኘት ዕድሉና የገንዘብ መጠኑ ይጨምራል። ደንበኞች ስለ ዋስትና አሰጣጥ ሂደቱ በቂ ግንዛቤ እንዲኖራቸው ከባንኩ የብድር መኮንኖች ጋር በዝርዝር መወያየትና መመካከር ይኖርባቸዋል።
በተጨማሪም በአንዳንድ የብድር ዓይነቶች የሰው ዋስትና ወይም የድርጅት ዋስትና ሊቀበል ይችላል። በተለይም ለጥቃቅንና አነስተኛ ብድሮች የደመወዝ ዋስትና ወይም የጋራ ዋስትና አማራጮች አሉ። ይህ አሠራር ንብረት የሌላቸው ነገር ግን ጠንካራ የሥራ ፍላጎት ያላቸው ደንበኞች ተጠቃሚ እንዲሆኑ ይረዳል። ሆኖም ዋስ የሚሆነው አካል ታማኝና የፋይናንስ አቅም ያለው መሆን ይኖርበታል። ባንኩ የዋስትና ሂደቱን በሕጋዊ ውል ስለሚያስር፣ ሁለቱም ወገኖች ግዴታቸውንና መብታቸውን በሚገባ ሊረዱ ይገባል። በትክክል የቀረበ ዋስትና የብድር ጥያቄውን በስኬት ለማጠናቀቅ ትልቁ መሠረት ነው።
የብድር አሰጣጥ ሂደት እና የውል ስምምነት አፈጻጸም
አንዴ ሁሉም መስፈርቶች ተሟልተውና የንብረት ግምገማ ተካሂዶ ሲያበቃ፣ የብድር ጥያቄው ወደ ባንኩ የውሳኔ ሰጪ አካል ይቀርባል። የብድር መኮንኖች የቀረበውን ሪፖርት መሠረት በማድረግ ለብድር ኮሚቴው የውሳኔ ሐሳብ ያቀርባሉ። ኮሚቴው የብድሩን አዋጭነትና ስጋት ከመረመረ በኋላ ፈቃድ ይሰጣል። ይህ ሂደት እንደ ብድሩ መጠንና ዓይነት ጥቂት ቀናት ወይም ሳምንታት ሊፈጅ ይችላል። ደንበኛው ሂደቱን በቅርበት መከታተልና አስፈላጊ ሲሆን ተጨማሪ ማብራሪያዎችን ለባንኩ መስጠት ይኖርበታል። ክፍት ግንኙነት ለሂደቱ ፍጥነት ወሳኝ ነው።
የብድር ጥያቄው ተቀባይነት ካገኘ በኋላ፣ ቀጣዩ እርምጃ የብድር ውል ስምምነት መፈረም ነው። በዚህ ውል ውስጥ የወለድ ምጣኔው፣ የብድር መክፈያ ጊዜው፣ ወርሃዊ የክፍያ መጠንና ሌሎች ግዴታዎች በዝርዝር ይሠፍራሉ። ደንበኛው ውሉን ከመፈረሙ በፊት እያንዳንዱን ነጥብ በጥንቃቄ ማንበብና መረዳት አለበት። ማንኛውም ግልጽ ያልሆነ ጉዳይ ካለ መጠየቅና ማብራሪያ ማግኘት ይገባል። ይህ ሰነድ ሕጋዊና አስገዳጅ በመሆኑ፣ ተበዳሪው በውሉ ውስጥ የተጠቀሱትን ግዴታዎች በሙሉ ለመወጣት እራሱን ማዘጋጀት ይኖርበታል።
የመጨረሻው ደረጃ ገንዘቡን ወደ ደንበኛው ሂሳብ ገቢ ማድረግና የክፍያ መርሃ-ግብሩን መጀመር ነው። ደንበኛው በየወሩ ወይም በተስማማው ጊዜ መሠረት ክፍያውን መፈጸም ይጠበቅበታል። ክፍያን በወቅቱ መፈጸም ከባንኩ ጋር ያለውን ግንኙነት ከማጠናከሩም በላይ፣ ለወደፊቱ ተጨማሪና ትልልቅ ብድሮችን ለማግኘት መንገድ ይከፍታል። አቢሲንያ ባንክ ደንበኞች በዲጂታል ባንኪንግ አማካኝነት ክፍያቸውን በቀላሉ እንዲፈጽሙ ያበረታታል። ብድርን በአግባቡ ማስተዳደር ለግል ስኬትና ለሀገር ኢኮኖሚ ዕድገት ትልቅ አስተዋጽኦ ስላለው፣ ተበዳሪዎች በከፍተኛ ኃላፊነት ሊንቀሳቀሱ ይገባል ብሎ ባንኩ ያምናል።
ማጠቃለያ
በአጠቃላይ በአቢሲንያ ባንክ ብድር መጠየቅ ግልጽ የሆኑ የቅደም ተከተል ደረጃዎች ያሉት ሂደት ነው። ትክክለኛውን የብድር ዓይነት መምረጥ፣ አስፈላጊ ሰነዶችን ማዘጋጀትና አስተማማኝ ዋስትና ማቅረብ ለስኬቱ መሠረታዊ እርምጃዎች ናቸው። ባንኩ የሚያቀርባቸው ዘመናዊና ምቹ የብድር አማራጮች ለማንኛውም የኅብረተሰብ ክፍል የኢኮኖሚ ዕድገት ትልቅ ዕድል የሚፈጥሩ ናቸው።
የተገኘውን ብድር ለታለመለት ዓላማ ማዋልና ክፍያዎችን በወቅቱ መፈጸም ደግሞ የተበዳሪውን የፋይናንስ ታማኝነት ያረጋግጣል። በአቢሲንያ ባንክ የታገዘ ጉዞዎ ለታላቅ የንግድና የግል ስኬት እንደሚበቃዎት የታመነ ነው።
